nrk.no

I helikopter over flaumen

Kategorier: Foto, Journalistikk, NRK, TV & Video


Flaumbileta vi har sett frå bakken er sterke, men det er først når ein kjem opp i lufta ein ser kor massive øydeleggingane faktisk er. Simon Solheim er journalist i NRK Dagsrevyen og videojournalist i NRK Nyheter BETA. Førre veke sendte han direkte frå helikopter.

Flom 1

Fugleperspektivet

Den siste veka har flaumen satt sitt preg på store delar av Austlandet, og tusenvis av menneske er råka. Det er gjort store øydeleggingar; hus er knust og vegar og jernbane har rast ut i vatnet. Både onsdag, torsdag og fredag var eg i helikopter over flaumområdene. Fredag bestemte vi oss for å prøve noko vi ikke hadde gjort før; å sende direkte frå helikopter i timesvis via mobilnett.

Utsikt fra helikopter over flomrammet område

Dei to første dagane sendte vi på NRK.no ved hjelp av eit Panasonic AG HPX170 (kamera) og LiveU (sendeutstyr). Det var veldig improvisert, men vi fekk konstatert at teknikken fungerte. Vi var stort sett gjennom med bilete heile tida, men vi opplevde å ramle ut fleire gonger. Sendeutstyret er sårbart når ein er høgt oppe i lufta, når ein forflyttar seg fort og når naturkreftene har øydelagt telenettet fleire stader oppover i Gudbrandsdalen.

zpfNYkJjUGmPdugPRuRU-gR-a4jOHnHwwZSCXFkiNZig

Direkte via mobilnettet

Sendeutstyret er altså av typen LiveU. TV-stasjonar verda over har tatt i bruk LiveU for å få sendt direkte raskt og enkelt via 3G og 4G. Ein er såleis avhengig av mobildekning for å komme på lufta. NRK har fleire LiveU-einingar, og det varierer frå fire til åtte SIM-kort frå både Telenor og Netcom i dei som NRK har. Sendaren legg saman dekninga den får på alle SIM-korta og lagar det beste signalet den klarar.

fotografi av helikopteret som ble brukt

Gyrostabilisert kamera

En mann pusser av frontglasset på et kamera montert på en arm på siden av et helikopter
Jan Benkholt pussar Cineflex-optikken

Seint torsdag kveld bestemte vi oss for å prøve oss på direktesending frå helikopteret i NRK1. Vi kobla på NRK Produksjon og fekk låne gyrokamera og fotograf/operatør Jan Benkholt. Gyrokameraet var av typen Cineflex, NRKbeta fortalde om både det og Jan Benkholt i Hurtigruten: Noen glimt bak kameraene.

Et kontrollpanel med hjul, spaker, knotter liggende i et helikoptersete
Cineflex-kontrolleining

Tre timar direkte

Vi skulle i utgangspunktet sende direkte frå klokka 10 til 12, men sjefane bestemte litt før klokka 12 at dei ville ha oss på lufta ein time til.

Monitorskjerm for Cineflex'en
Monitorskjerm for Cineflex’en

Tokameraproduksjon frå oven

Vi sendte med to kamera som var kobla til kvar sin LiveU. Denne gongen hadde vi også med oss to ICE-modem, slik at vi skulle vere mindre sårbare. Gyrokameraet var montert på utsida av helikopter og blei styrt av Jan frå baksetet. Eg sat framme og hadde ein monitor på gulvet framfor meg, slik at eg heile tida kunne sjå kor Jan filma. Min jobb var å kommentere under den tre timar lange direktesendinga.

Foto av fire menn i et helikopter
NRK på vingene over Gudbrandsdalen. Fra v: Pilot Morten Paulsen, fotograf Jørn Tveter, spesialfotograf Jan Benkholt, artikkelforfattar Simon Solheim

Det andre kameraet, av typen Panasonic AG HPX170, blei operert av Jørn Tveter frå baksetet. Han hadde ansvar for sendeutstyret og var også med å kommentere undervegs. Vi la ein mygg i ein av hodetelefonane i helikopteret slik at vi kunne ta lyden frå intercomsystemet om bord. All lyd gjekk gjennom Panasonic-kameraet.

Mykje læring

Dette har vore ein svært nyttig lærdom for nyheitsavdelinga i NRK, og vi har fått mange gode tilbakemeldingar på fredagens sending. Det er sårbart å sende direkte frå lufta, og sjansen for å gå i svart er stor. Dette visste vi, og det var vår store frykt. Men det gjekk overraskande bra, og vi var stort sett på lufta heile tida. Vi hadde litt problem med at lyden datt ut, men bileta frå gyrokameraet var gjennom i 95 prosent av tida.

qnMmi5tzuG7TXrIBq5m5QQ2SzGm0JnaKwB2PeGl6J8YQ

No veit vi kva utstyr som fungerer og ikkje, og vi veit at vi kan gjere det endå betre neste gong. Vi har aldri hatt direktesending i så mange timar frå helikopter med så enkelt utstyr tidlegare.

Vi har vore vitne til store øydeleggjingar. Det har gjort stort inntrykk å sjå naturkreftene sine herjingar frå lufta, men det har likevel vore gjevande å få jobbe med dette. Vi har vore der folk forventar at vi skal vere. Under slike naturkatastrofer må ein opp i lufta for å forstå omfanget av det som har skjedd. Denne prøvesteinen har vore nyttig for oss, og gjer at vi kan vere i lufta endå raskare neste gong det skjer noko tilsvarande.

Flom 2

Du kan sjå sendinga her

6 kommentarer

  1. Bra jobba!

    Kjørte dere med lang buffer(+-30 sek) for å bedre signalet, eller brukte dere realtime innstilling?

    Det kan nevnes at TV2 har brukt LiveU i helikopter i flere år allerede, men dog uten Cineflex.

    Svar på denne kommentaren

    • Simon Solheim (NRK) (svar til Anders)

      Hei Anders.

      Vi hadde ti sekund forseinking på LiveUen til Cineflexen, og fem sekund på LiveUen til Panasonic-kameraet. Vi hadde lågare forseinking på det grunna kommunikasjon med studio 7 på Marienlyst.

      Vi har også brukt LiveU i nokre år, men det er første gong vi køyrer i gong direktesending med LiveU frå lufta i så mange timar.

  2. Hei!

    Veldig spennende konsept. Jeg satt selv å fulgte med på livesendingen dere hadde fra helikopteret oppover dalen. At bildet gikk live gjorde sendingen ennå mer interessant og spennende syntes jeg. Veldig fint for en utflyttet Gudbrandsdøl å se hvordan flommen artet seg oppover dalen.

    Jeg ville gjerne sett de mer skarpe bildene fra flommen, har dere mulighet for å legge ut opptaket? (ikke direkte fra streamen). NRKbeta har vært flinke til å eksperimentere med torrent-teknologien tidligere.

    Svar på denne kommentaren

    • Anders Hofseth (NRK) (svar til Ole)

      Har sjekket litt – det blir dessverre litt for mye jobb 😐

  3. Fra et rent nysgjerrigper-synspunkt hadde det vært interessant å høre fra f.eks. Telenor eller andre om slike løsninger har noen merkbar virkning på mobilnettene i området?

    Man kan se for seg en situasjon slik som denne flommen; stort kommunikasjonsbehov, kun mobiltelefoni fungerer, enkelte basestasjoner er satt ut av spill. Så kommer NRK og TV2 inn i området med hvert sitt helikopter med tilsammen et tosifret antall datalinker som hopper rundt mens de overfører TV-bilder på direkten.

    Er datakapasiteten i nettene så stor at dette absorberes uten problem? Går tale og sms uansett foran datatrafikken, sånn at problemstillingen er irrelevant?

    Hvilke brutto båndbredder var det forresten snakk om i disse tilfellene med ett og to kamera + lyd?

    Svar på denne kommentaren

    • Simon Solheim (NRK) (svar til ad)

      Hei, og takk for ditt innlegg. Ingen har prioritet på telenettet, etter det eg kjenner til. Vi veit at LiveU er veldig sårbart på stader der det er mykje mobiltrafikk. Til dømes under store konsertar der mange menneske brukar telenettet samtidig. Der har vi opplevd å ikkje komme gjennom.

      Det «stjeler» sjølvsagt frå ordinær mobiltrafikk når ein sender direkte via telenettet.

      Båndbreidda varierer heile tida. På denne turen trur eg vi var oppe i 3500-4000 kbps på den meste per LiveU.

Legg igjen en kommentar

Din e-postadresse vil ikke bli publisert. Obligatoriske felt er merket med *. Les vår personvernserklæring for informasjon om hvilke data vi lagrer om deg som kommenterer.